แต่งหย่าไทย/อเมริกัน

หนังสือพิมพ์แอล เอ ไทมส์ วันที่ 17 ตุลา วันเสาร์ที่แล้วลงข่าวว่า “กัฟวันเน่อร์ อาร์โนลด์ ชว๊อซเน๊กเก้อร์” ผู้ว่ารัฐคาลิฟอร์เนียจะเซ็นร่างกฎหมายผ่านออกมาสัปดาห์นี้ให้คนรายได้ต่ำมีทนายรัฐฟรีในคดีแพ่งเหล่านี้ คือ คดีคนเช่าถูกไล่ออกจากบ้านด้วยความไม่เป็นธรรม “ไฟ๊ทิ่ง อีวิคชั่น” (Fighting Evicetion) คดีถูกพรากเด็กในปกครอง “ลอส อ๊อฟ ไชลด์ คัสโตดี้” (Loss of Child Custody) และคดีการกระทำรุนแรงในครอบครัวหรือละทิ้งคนแก่หรือคนพิการ “ดอเม็สติค อบิ๊วส์ ออร์ นีเกล๊กท์ อ๊อฟ เดอะ เอ็ลเดอร์ลี่ ออร์ ดิสเอเบิ้ล” (Domestic Abuse or Neglect of the Elderly or Disabled) รัฐนี้ถือเป็นรัฐแรกที่ผ่านกฎหมายให้ทนายฟรีในคดีแพ่ง โดยปกติคดีแพ่งผู้ถูกกล่าวหาไม่มีสิทธิได้ทนายรัฐฟรี โดยปกติคุณสามารถขอทนายรัฐฟรีหรือ “พับบลิค ดีเฟ็นเด้อร์” (Public Defender) ได้เฉพาะคดีอาญาเท่านั้น อันนี้ถือเป็นข่าวดีมากๆค่ะ (โปรดอ่านเหาความรู้เกี่ยวกับ “ความอาญาที่ควรรู้ และสิทธิผู้ต้องหา” ในหนังสือ “สิทธิของฉันในอเมริกา เล่มสอง” บทที่ 7 หน้า 7-2 แฟนคอลัมน์ในอเมริกาสามารถสั่งซื้อหนังสือโดยตรงจากดิฉันได้ที่ P.O. BOX 552 Cypress, CA 90630 โปรดดูวิธีสั่งซื้อทางเว๊บเพจภายใต้ Books หรือโฆษณาใน น.ส.พ. เสรีชัย ส่วนแฟนที่เมืองไทยสั่งซื้อหนังสือได้ที่คุณนิ้งหน่อง เบอร์ 081-480-4308)
เรามาตอบคำถามเกี่ยวกับเรื่องแต่งหย่าตามกฎหมายไทยอเมริกันจากอีเมล์สองฉบับ
ถาม กรณีที่เราจดทะเบียนกับสามีชาวอเมริกันในประเทศไทย จำเป็นต้องไปจดทะเบียนสมรสที่อเมริกาด้วยหรือไม่ และเรามีสิทธิได้สัญชาติตามสามีหรือไม่ หรือเราจะต้องทำอย่างไรถึงจะได้สัญชาติอเมริกัน เพื่อง่ายต่อการเดินทางไปอเมริกากับสามี

ตอบ โดยทั่วไปแต่ละประเทศจะยอมรับการจดทะเบียนสมรสจากประเทศอื่นว่าถูกต้องตามกฎหมาย ดิฉันเช็คเข้าเว๊บเพจของกงสุลอเมริกันในประเทศไทย ภายใต้หัวข้อ Marriage in Thailand ระบุว่า สหรัฐอเมริกายอมรับการสมรสไทยระหว่างอเมริกัน&ไทยว่าถูกต้องตามกฎหมายสหรัฐ ถ้าหญิงชายไปจดทะเบียนสมรสที่อำเภอหรือสำนักงานเขต และมีรายละเอียดข้อมูลขั้นตอนการจดทะเบียนของคนอเมริกันกับคนไทยดังนี้
คนอเมริกันต้องไปกรอก “แอ็ฟฟิเดวิท” (Affidavit) ที่สถานทูตอเมริกันก่อน เมื่อกรอกเสร็จจึงนำ“แอ็ฟฟิเดวิท”ไปแปลจากภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทย และนำ “แอ็ฟฟิเดวิท”ภาษาอังกฤษและใบแปลไปให้กระทรวงการต่างประเทศที่ถนนแจ้งวัฒนะรับรอง หลังจากนั้นจึงนำ“แอ็ฟฟิเดวิท”ที่รับรองแล้ว ไปจดทะเบียนที่อำเภอหรือสำนักงานเขตได้ สรุป คุณไม่ต้องไปจดทะเบียนที่อเมริกาอีกค่ะ
คุณจะไม่ได้สัญชาติตามสามีหลังจดทะเบียนค่ะ ก่อนอื่น สามีต้องยื่นเรื่องขอใบเขียวหรือกรีนคาร์ดให้คุณก่อน(กรีนคาร์ดคือทะเบียนคนต่างด้าว) เขาสามารถยื่นเรื่องให้คุณที่สถานทูตอเมริกันในประเทศไทยได้ หลังจากคุณได้ใบเขียว คุณใช้ใบเขียวเดินทางเข้าอเมริกา ถ้าคุณได้ภายใน 2 ปีหลังจดทะเบียนคุณจะได้ใบเขียวชั่วคราวมีอายุ 2 ปี และก่อนใบเขียวหมดอายุคุณและสามีต้องยื่นเรื่องขอใบเขียวถาวร ถ้าคุณยังอยู่กินกับสามีคุณสามารถยื่นเรื่องขอโอนสัญชาติเป็นอมริกันได้ 3 ปีนับจากวันที่ได้ใบเขียวแรก (โปรดอ่านเพิ่มเกี่ยวกับกฎหมาย “ใบเขียว 2 ปีและ ใบเขียว 10 ปี” ในหนังสือ “สิทธิของฉันในอเมริกา เล่มหนึ่ง” บทที่ 4 หัวข้อใยเขียวเงื่อนไข หน้า 4-16)
ถ้าคุณอยู่เมืองไทยและยังไม่มีแผนจะเดินทางไปอยู่อเมริกา ถ้าคุณทำใบเขียวแต่คุณไม่ไปอยู่อเมริกา คุณก็อาจสูญใบเขียวได้ ถ้าคุณเพียงต้องการเดินทางติดตามสามีเไปอเมริกา คุณสามารถขอวีซ่าท่องเที่ยวได้ค่ะ โดยแสดงหลักฐานให้ทางสถานทูตว่าคุณทั้งสองมีถิ่นฐานอยู่ในประเทศไทย และคุณเพียงต้องการติดตามสามีไปเที่ยวอเมริกา คุณควรได้วีซ่าท่องเที่ยวไม่ยากนัก

ถาม ดิฉันแต่งงานจดทะเบียนที่รัฐคาลิฟอร์เนียกับอเมริกันได้ 2 ปี ตอนนี้สามีและดิฉันอยู่ประเทศไทยทั้งคู่ เราแยกกันอยู่ ถ้าสามีจะทำเรื่องหย่าเขาจะทำได้เองไหม โดยที่เรายังไม่รับรู้ได้ไหม ไม่ทราบว่ากฎหมายหย่าเหมือนของไทยหรือไม่ คือหย่าโดยสมัครใจหรือฟ้องศาลเมื่อหย่า
ตอบ ถ้าสามีทำเรื่องหย่า เขาอาจทำเรื่องหย่าตามกฎหมายไทยหรือกฎหมายอเมริกันได้ ตามกฎหมายอเมริกัน เวลายื่นเรื่องหย่าผู้ยื่นสามารถยื่นในรัฐหรือประเทศที่เขามีถิ่นฐานอยู่ตามกฎหมายรัฐหรือประเทศ เช่นกฎหมายรัฐคาลิฟอร์เนีย คุณต้องมีถิ่นฐานอยู่ 6 เดือนก่อนยื่นเรื่องหย่าได้ ดิฉันจะตอบคำถามเรื่องหย่าตามกฎหมายรัฐคาลิฟอร์เนีย
สมมติว่าสามีกลับมายื่นเรื่องในอเมริกา เวลาหย่า ต้องยื่นเรืองในศาลไม่ว่าจะเป็นหย่าแบบมิตรภาพหรือหย่าแบบศัตรู ขั้นตอนคือ เขาต้องส่งโนติสไปให้คุณที่เมืองไทย โดยปกติจะให้เวลาอีกฝ่าย 30 วัน ที่จะตอบรับ ถ้าคุณไม่ตอบ เรื่องหย่าก็จะจบลงเองอีก 6 เดือน แต่เนื่องจากคุณอยู่ประเทศไทย เวลาเข่ส่งโนติสให้คุณอาจมีเวลาเกิน 30 วัน เพราะต้องเป็นไปตามกฎหมายไทยด้วย ซึ่งดิฉันไม่ทราบรายละเอียด แต่อย่างไรก็ตาม คุณต้องได้รับโนติสนี้ คือตามกระบวนการทางกฎหมายคุณจะต้องรู้ว่าคุณกำลังถูกฟ้องหย่า ถ้าเขาหาตัวคุณไม่ได้จริงๆเขาอาจต้องลงประกาศทางหน้าหนังสือพิมพ์ ตามกฎหมายรัฐคาลิฟอร์เนียซึ่งต่างกับกฎหมายไทยคือ ไม่ต้องมีเหตุผลที่จะหย่า เพียงแต่ใส่เหตุผลว่าเข้ากันไม่ได้เท่านั้น ฉะนั้นคุณจะสมัครใจหรือไม่สมัครใจไม่สำคัญถ้าจะมีการไม่ยินยอมก็จะเป็นเพียงเรื่องแบ่งทรัพย์สิน และการปกครองบุตร ไม่ใช่ว่าคุณไม่ยอมหย่า (โปรดอ่านเหาความรู้เกี่ยวกับ “การหย่าร้าง” ในหนังสือ “สิทธิของฉันในอเมริกา เล่มสอง” บทที่ 2 หน้า 2-3)