พาสปอร์ตไทย กับอิมมิเกรชั่น

กันยาที่ 21 เข้าฤดูใบไม้ร่วงในอเมริกา อากาศต้องเริ่มเย็นลง แต่อากาศทางคาลิฟตอนใต้แถบที่ดิฉันอยู่แปรปรวนมาก จันทร์ อังคารสัปดาห์ก่อนร้อนสุดๆถึง 100 กว่าองศา ส่วนจันทร์ อังคาร พุธ ที่ผ่านมาฝนตกทั้งวัน และจะกลับมาร้อนอีกเสาร์อาทิตย์นี้ แต่อย่างไรก็ดีคาลิฟตอนใต้ก็ยังถือว่าอากาศดีมากๆกว่ารัฐอื่นๆ ดิฉันจึงชอบอยู่ทางคาลิฟตอนใต้มาก แฮ็ปปี้มากๆเพราะเป็นคนชอบ “เอ๊าท์ดอร์” (outdoor) แทบจะกิน เล่น อยู่นอกบ้าน หลังบ้านดิฉันนอกจากจะมีสวนกุหลาบ ยังมีทั้งที่รับแขก บาร์บีคิว ที่ทานข้าว และโยคะสตูดิโอ คุยเพลินตามประเพณีคนอเมริกันที่ชอบคุยเรื่องภูมิอากาศ เราเข้าเรื่องอิมมิเกรชั่นกันเลยดีกว่า สัปดาห์นี้คุยกันเรื่องพาสปอร์ต ดิฉันมักได้รับคำถามบ่อยๆเรื่องพาสปอร์ตไทยกับอิมมิเกรชั่น เลยจะตอบเป็นข้อๆดังนี้

พาสปอร์ตคืออะไร

พาสปอร์ตคือหนังสือเดินทาง ที่ใช้เมื่อคุณจะเดินทางออกนอกประเทศเท่านั้น คนธรรมดาทั่วไปไม่จำเป็นต้องมีพาสปอร์ต โดยเฉพาะคนไทยที่อยู่เมืองไทย มีเพียงทะเบียนบ้านและบัตรประชาชนก็พอแล้ว เมื่อคุณจะใช้หนังสือเดินทางออกนอกประเทศ  พาสปอร์ตควรมีอายุเกิน 6 เดือนขึ้นไป บางประเทศหรือบางแอร์ไลน์อาจต้องการให้พาสปอร์ตมีอายุนานกว่านั้น

พาสปอร์ตหมดอายุจะไปสัมภาษณ์ใบเขียวได้ไหม

คนที่อยู่ในอเมริกาและจะไปสัมภาษณ์ ถ้าพาสปอร์ตหมดอายุแล้วหรือใกล้จะหมดอายุ ยังไปสัมภาษณ์ได้ค่ะ โดยปกติวันสัมภาษณ์คุณควรนำพาสปอร์ตทุกเล่มไปรวมเล่มแรกของตอนที่เข้าอเมริกา พาสปอร์ตเล่มที่สำคัญที่สุดคือเล่มที่มีวีซ่าเข้าอเมริกา และเล่มที่มีแสตมป์เข้าอเมริกาครั้งล่าสุดไปด้วย ซึ่งอาจอยู่ในเล่มเดียวกันหรือคนละเล่ม เล่มอื่นๆถ้ามีนำไปได้ ถ้าไม่มีไม่เป็นไร และถ้าพาสปอร์ตหมดอายุแล้วไม่เป็นไร เพราะเจ้าหน้าที่จะดูพาสปอร์ตคุณเพื่อเป็น “ไอดี” ว่าคุณเป็นใคร และคุณมีวีซ่าเข้าอเมริกาอย่างถูกต้องไม่ได้ลักลอบเข้ามา และเขาจะดูบัตรขาเข้าหรือ I-94 (คนไทยเรียกวีซ่าเล็ก) ของคุณ เมื่อสมัยก่อนเวลาไปสัมภาษณ์ พาสปอร์ตต้องยังไม่หมดอายุ เพราะเมื่อสัมภาษณ์ผ่านทางอิมมิเกรชั่นจะแสตมป์วีซ่าถาวรให้คุณเลย แต่เดี๋ยวนี่้เขาไม่แสตมป์แล้ว

ควรทำพาสปอร์ตใหม่ก่อนไปสัมภาษณ์หรือไม่

ดิฉันไม่แนะนำให้คุณรีบไปทำพาสปอร์ตก่อนไปสัมภาษณ์แบบฉุกละหุก เพราะอาจล่าช้า พาสปอร์ตส่งกลับมาไม่ทันวันสัมภาษณ์ หรือ I-94 หาย  ถ้าคุณรู้ว่าพาสปอร์ตใกล้หมดอายุ คุณควรเตรียมทำล่วงหน้าก่อนที่จะทำใบเขียว และก่อนจะส่งพาสปอร์ตไปทำ แนะนำให้ถ่ายสำเนาพาสปอร์ตหน้าแรก หน้าวีซ่าเข้าอเมริกา หน้าที่มีแสตมป์เข้าอเมริกา และดึงบัตรขาเข้า หรือ I-94 ออกจากพาสปอร์ต เก็บไว้กับตัวและถ่ายสำเนาหน้าและหลังเผื่อไว้ด้วย

พาสปอร์ตถูกยึดหรือไม่ได้คืนเพราะมีแบล็คลิสท์

ผู้ที่มีคดีล้มละลายติดตัวในเมืองไทย หรือมีคดีร้ายแรง จะไม่สามารถต่อพาสปอร์ตไทยได้ ฉะนั้นถ้าคุณส่งพาสปอร์ตไปต่ออายุหรือทำพาสปอร์ตใหม่ คุณอาจไม่ได้พาสปอร์ตกลับคืน ฉะนั้นถ้าคุณรู้ตัวว่าคุณมีกรณีเหล่านี้ หรือไม่แน่ใจอาจโทรไปถามสถานกงสุลก่อนที่จะส่งพาสปอร์ตไป และถ้าคุณส่งพาสปอร์ตไปแล้วแต่ต่ออายุหรือทำใหม่ไม่ได้ ขอให้พยายามขอพาสปอร์ตคืนจากกงสุล หรือเขียนจดหมายหากงสุลไทยให้เหตุผลที่คุณต้องการพาสปอร์ตคืน

ขอพาสปอร์ตไทยไม่ได้เพราะมีแบล็คลิสท์ทำอย่างไร

ไม่ทำยังไงหรอกค่ะ เก๊าะไม่ต้องเดินทาง หลังคุณได้ใบเขียว คุณก็ทำใบขับขี่หรือไอดีในรัฐที่คุณอยู่ คุณสามารถเดินทางในประเทศได้โดยใช้ใบขับขี่หรือไอดีแสดงเวลาเดินทางในประเทศ ไม่ต้องใช้พาสปอร์ต และเมื่อไรคุณได้เป็นอเมริกันซิติเซ่น ตอนนั้นคุณเก๊าะทำพาสปอร์ตอเมริกันใช้เป็นหนังสือเดินทาง จะเดินทางกลับเข้าประเทศไทยได้ไหม อันนี้โปรดอย่าถามดิฉันเพราะไม่รู้จริงๆค่ะ ถ้าผู้ใดมีข้อมูลโปรดบอกดิฉันด้วย

พาสปอร์ตคนละนามสกุลกับใบเขียว

ถ้าพาสปอร์ตคนละนามสกุลกับใบเขียว ตอนซื้อตั๋วเครื่องบิน ดิฉันคิดว่าควรใช้ชื่อเดียวกับพาสปอร์ตบนตั๋วเครื่องบิน (โปรดเช็คกับแอร์ไลน์อีกที) และเวลาเดินทางอาจนำทะเบียนสมรสติดตัวไปด้วยและใบขับขี่หรือไอดีที่มีนามสกุลสามีติดตัว ถ้าคุณเดินทางเข้าไปทย ไม่เป็นปัญหาตอนเข้าเพราะกองตรวจคนเข้าเมืองตรวจดูแต่พาสปอร์ตไทยไม่ได้ขอดูใบเขียว ตอนออกจากไทยถ้ามีปัญหา ก็บอกเจ้าหน้าที่ว่ายังไม่ได้เปลี่ยนนามสกุลในพาสปอร์ตและให้ดูทะเบียนสมรส แต่ตอนเข้าอเมริกา โดยปกติจะไม่มีปัญหาที่พาสปอร์ตไทยกับใบเขียวนามสกุลไม่ตรงกัน เพราะเขาจะมีข้อมูลของคุอยู่หน้าจอคอมอยู่แล้ว ทางอเมริกาเรื่องการใช้นามสกุลเดิมก่อนแต่งงานหรือนามสกุลสามีไม่ใช่เรื่องใหญ่

ถือสองพาสปอร์ต

ถ้าคุณเป็นอเมริกันซิติเซ่น คุณจะมีสองพาสปอร์ต อเมริกันและไทย หลายคนมักมีคำถามเรื่องการเดินทางเข้าออกประเทศไทยว่าควรใช้พาสปอร์ตอะไร และจะมีปัญหาอย่างไร อันนี้ไม่มีกฎตายตัวว่าคุณควรใช้พาสปอร์ตอะไรและจะมีปัญหาอย่างไร ดิฉันเขียนเรื่องเกี่ยวกับพาสปอร์ตในหนังสือ “สิทธิของฉันในอเมริกาเล่มหนึ่งใหม่” โปรดอ่านเพิ่มเติมได้ในบทที่ 6 หัวข้อ “ข้อแนะนำในการเข้าออกไทยด้วยสองพาสปอร์ต” และ “ชื่อ&นามสกุลไม่ตรงกันในพาสปอร์ต” หน้า 6-8 คุณสามารถสั่งซื้อหนังสือโดยตรงกับดิฉัน ส่วนแฟนคลับที่เมืองไทยซื้อหนังสือได้ที่คุณนิ้งหน่อง เบอร์ 081-480-4308 ดิฉันได้พูดถึงการเข้าออกประเทศซึ่งเป็นวิธีการณ์ที่ดิฉันทำ แฟนคอลัมน์บางคนนำไปใช้ได้ผล และบางคนบอกว่ามีปัญหา ประสบการณ์ของดิฉันที่ว่าคุณจะมีปัญหาหรือไม่ ดิฉันเชื่อว่าขึ้นอยู่กับ เจ้าหน้าที่ ต.ม. ในไทยและวิธีการตอบคำถาม และกริยามารยาท เจ้าหน้าที่ทั่วไป(ทั้งไทยและอเมริกัน)มักจะมีความรู้สึกว่าผู้ถือสองพาสปอร์ตไม่มีความจงรักภักดีต่อประเทศของตน จึงจะมีอคติกับผู้ถือสองพาสปอร์ต ฉะนั้นถ้าคุณแสดงความสุภาพและแสดงความเคารพต่อสถานที่ ตอบคำถามตรงไปตรงมา คุณไม่ควรจะมีปัญหา  ขอแนะนำว่า เมื่อคุณได้พาสปอร์ตอเมริกันใหม่ๆหรือต่อเล่มใหม่ ควรใช้พาสปอร์ตอเมริกันเดินทางเข้าไทย 2-3 ครั้งแรก เพื่อให้มีแสตมป์เข้าออกประเทศหลายหน้าหน่อย อีกกรณีคือ ถ้าคุณต่อพาสปอร์ตไทยใหม่หรือขอเล่มใหม่เวลาเดินทางเข้าไทยให้นำพาสปอร์ตเล่มเก่าติดไปด้วย ดิฉันมักจะใช้พาสปอร์ตอเมริกันเดินทางเข้าไทยตลอดถ้าดิฉันอยู่ต่ำกว่า 1 เดือน เพราะไม่ยุ่งยากและเวลาซื้อของมากๆก็จะได้ VAT คืน ถ้าคุณใช้พาสปอร์ตไทยคุณไม่ได้ VAT คืน