อโลฮ่า ฮาวายอิ  Aloha Hawai’i

ดิฉันพึ่งกลับจากฮาวาย รัฐที่ 50 ของอเมริกา ไปเที่ยวมา 7 วัน ไปสองเกาะคือเกาะ Kaua’i และ The Big Island ไปกัน 4 คนทั้งครอบครัว สามี ลูกสาว และลูกชาย ลูกๆแฮ็ปปี้มากโดยเฉพาะลูกสาวเพราะเราไม่เคยเที่ยวด้วยกันตั้งแต่มันเป็นวัยรุ่น เพราะต้องทะเลาะกันตายไปข้าง ตอนนี้ฮอร์โมนวัยรุ่นมอดแล้ว ประกอบกับลูกไปเรียนจบหลักสูตรครูโยคะเมื่อต้นปีนี้ เฮ้อ! ค่อยคุยภาษา (โยคะ) เดียวกัน ดูรูป แม่ ลูก โยคะด้วยกันที่หาดหน้า โรงแรม The Hyatt ที่ เดอะ บิ๊ก ไอแลนด์

ความเป็นมาของฮาวาย

ประมาณ 1500 กว่าปี ตามประวัติศาสตร์ ชาว“โพลินิเชียน” (Polynesian) เป็นรุ่นแรกที่ล่องเรือ“แคนู” (Canoe) ไปเกาะฮาวาย พวกเขาอพยพมาจากจากหมู่เกาะ “มาร์คีซัส” (Marquesas Islands) ซึ่งอยู่ในมหาสมุทรปาซิฟิกใกล้เกาะ“ตาฮิติ” (Tahiti) พวกเขานำสัตว์ หมู หมา ไก่ และพืช มีเผือก มันหวาน มะพร้าว กล้วย อ้อย และอื่นๆมาด้วย  500 ปี หลังจากนั้นชาว “ตาฮิเตียน” (Tahitian) จากเกาะ “ตาฮิติ” (Tahiti) ได้อพยพตามมา พวกเขานำความเชื่อเกี่ยวกับพระเจ้าต่างๆมาด้วย คุณยังสามารถเห็นขนบธรรมเนียมของชาว “โพลินิเชียน” และ “ตาฮิเตียน” ทั่วไปในฮาวาย ถือว่าชนสองพวกนี้เป็นคนท้องถิ่นแรก

อิทธิพลอังกฤษ

วันที่ 18 มกราคม ปี ค.ศ. 1778 กับตันคุ๊ก (Captain Cook) นักเดินเรือชาวอังกฤษได้ล่องเรือไปในมหาสมุทรปาซิฟิกเพื่อหาเส้นทางเดินเรือผ่านระหว่างอลาสก้าและเอเชีย เขาผ่านหมู่เกาะฮาวาย และไปเทียบท่าที่เกาะ “คะวายอิ” กัปตันและลูกเรือได้รับการต้อนรับอย่างดี พวกเขาประหลาดใจกับความอุดมสมบูรณ์ของเกาะคะวายอิมาก เต็มไปด้วยสัตว์ พืชพันธ์ เขียวชอุ่มไปหมด พวกคนท้องถิ่นก็ตื่นเต้นกับเรือลำใหญ่เพราะไม่เคยเห็นมาก่อน พวกกลาสีเรือทำการแลกเปลี่ยนเศษเหล็กและตะปูเพื่อ “เซ็กส์” กัปตันคุ๊กล่องเรือกลับไปฮาวายอีก 2 ครั้ง พวกชาวอังกฤษได้นำความรู้เกี่ยวกับการเดินเรือและวิธีทำแผนที่มาให้ชาวฮาวาย พร้อมกับโรคติดต่อ วัณโรค และกามโรคหรือ “วิ ดี” (Venereal Diseases) ครั้งที่สามที่เรือเข้ามา กัปตันคุ๊กและลูกเรือมีปัญหากันกับชาวท้องถิ่น จึงไม่ได้รับการต้อนรับ ในที่สุดถึงขั้นต่อสู้กัน กัปตันคุ๊กถูกฆ่าตายโดยพวกม๊อบ เมื่อวันที่ 17 กุมภา 1779 ในปี 1786 เจ็ดปีให้หลัง เรือฝรั่งเศษเข้าไปในฮาวาย พบว่าคนท้องถิ่นป่วยและล้มตายจากวัณโรคและกามโรคมากมาย ปี 1832 มีประชากรเหลือเพียง 130,000 กว่าคน

ราชวงษ์ปกครองฮาวาย

หมู่เกาะฮาวายแต่ละเกาะจะมีผู้นำปกครองของตนเอง ในปี ค.ศ. 1810 กษัตริย์ “คิง คาเมฮาเมฮาที่ 1” (King Kamehameha I)   ดูรูป  ด้วยอาวุธของชาวยุโรป ได้รวบรวมหมู่เกาะใหญ่ทั้ง 8 เกาะให้เป็นราชอาณาจักรเดียว  และสถาปนาตนเป็นกษัตริย์ขึ้นปกครองฮาวาย ได้ก่อตั้งรัฐบาล กฎเกณท์ต่างๆขึ้น  และขึ้นธงชาติของฮาวายโดยมีสัญลักษณ์แฉกตรงมุมซ้ายบนสุดเรียก “ยูเนียน แจ๊ก” (Union Jack) เช่นเดียวกับธงประเทศอังกฤษเพื่อเป็นเกียริตต่อประเทศอังกฤษ และมีแถบ ขาว แดง น้ำเงิน 8 แถบ เป็นสัญลักษณ์ของเกาะ 8 เกาะ ดูรูป ราชวงษ์ “คาเมฮาเมฮา” (Kamehameha) ปกครองราชอาณาจักร์มา 5 สมัย จนถึงปี 1872 “คิง คาเมฮาเมฮา ที่ 5” เป็นกษัตริย์องค์สุดท้าย

 

King Kamehameha I
King Kamehameha I

 

ธงชาติรัฐฮาวาย
ธงชาติรัฐฮาวาย

อิทธิพลอเมริกา

ในปี ค.ศ. 1820 มิชชันนารี่ศาสนาโปรเตสแต๊นท์คนแรกเข้ามาที่ฮาวาย เขาได้กระจายอิทธิพลและความมั่งคั่งในเกาะฮาวายอย่างรวดเร็ว ในปี ค.ศ. 1837 บาทหลวงชื่อ เอมัส คุก (Amos S. Cooke) ค่อยๆยกเลิกประเพณีและวัฒนธรรมของฮาวาย และเผยแพร่วัฒนธรรมตะวันตกเข้าไป คุกได้สร้างโรงเรียนและสอนหนังสือให้พวกตะกูลราชวงษ์ เมื่อนักเรียนของบาทหลวงคนหนึ่งของกัปตัน คุ๊ก ได้ขึ้นปกครองราชย์ คุ๊กได้ตำแหน่งเป็นที่ปรึกษาของกษัตริย์ จึงได้เปลี่ยนระบบการครอบครองที่ดินโดยเปิดให้ชาวต่างชาติสามารถซื้อและเป็นเจ้าของที่ดินเพื่อที่จะปลูกไร่อ้อยได้ ชาวต่างชาติได้เข้าครอบครองเศรษฐกิจของฮาวายมากขึ้น “อ่าว ลาฮายนา” (Lahaina) ในเกาะมาวอิ กลายเป็นท่าเรือที่สำคัญ ชาวต่างชาติเข้ามาทำการค้าขาย แลกเปี่ยน และตั้งอุตสาหกรรมล่าปลาวาฬเป็นอุตสาหกรรมใหญ่โต  ในปี ค.ศ. 1875 สหรัฐอเมริกาทำสนธิสัญญากับฮาวายว่า ยอมรับฮาวายเป็นประเทศเอกราช และให้ฮาวายส่งน้ำตาลออกไปขายที่อเมริกาโดยไม่เสียภาษี ซึ่งยิ่งทำให้คนขาวกว้านซื้อที่ดินและไร่อ้อยส่วนมากตกเป็นอุตสากรรมของคนขาวแทนที่จะเป็นของคนท้องถิ่น ในปี ค.ศ. 1893 อเมริกาเผด็จการและล้มระบบราชวงษ์ ในปี ค.ศ. 1898 ฮาวายตกเป็นเมืองขึ้นของอเมริกา  ในช่วงศตวรรษที่ 20 ฮาวายบูมมาก น้ำตาลและสัปปะรดกลายเป็นหลักเศรษฐกิจใหญ่นำหน้าของฮาวาย คนหลายชาติได้หลั่งไหลอพยพมาอยู่ฮาวายมากมาย รวม คนญี่ปุ่น จีน ฟิลิปปินส์ และปอร์ตุเกส

สงครามโลกครั้งที่สอง

วันที่ 7 ธันวา 1941 กองทัพญี่ปุ่นโจมตีและทิ้งระเบิดบอมบ์ท่าเรือ “เพิร์ล ฮาร์เบอร์” (Pearl Harbor) ในเกาะโออาหุ ฮาวายอย่างไม่คาดหมาย ช่วงนั้นสงครามโลกได้เกิดขึ้นแล้วทางยุโรป แต่อเมริกายังไม่ได้ประกาศสงคราม ญี่ปุ่นโจมตีครั้งนี้เพื่อตัดกำลังกองทัพอเมริกันไม่ให้ไปช่วยประเทศในเอเชีย เพราะญี่ปุ่นได้วางแผนที่จะโจมตีประเทศทางเอเชียตะวันออก ระเบิดครั้งนี้ได้ทำลายเรือรบอเมริกัน 8 ลำ คนตาย 2,403 คน ผลจากการโจมตีครั้งนี้ทำให้อเมริกาประกาศสงครามกับญี่ปุ่น ส่วนเยอรมันและอิตาลีประกาศสงครามกับอเมริกา ดูรูป ปี 1941 ถ่ายจากเครื่องบินญี่ปุ่นตอนเริ่มทิ้งระเบิด

 

Photograph of Battleship Row taken from a Japanese plane at the beginning of the attack.
Photograph of Battleship Row taken from a Japanese plane at the beginning of the attack.
พิพิทธภันฑ์ เรือ “อาริโซน่า” ที่กู้ขึ้นมา ที่อ่าว “เพิร์ล ฮาร์เบอร์” 
พิพิทธภันฑ์ เรือ “อาริโซน่า” ที่กู้ขึ้นมา ที่อ่าว “เพิร์ล ฮาร์เบอร์”

ฮาวายปัจจุบัน

อเมริกาประกาศเกาะฮาวายเป็นรัฐที่ 50 (รัฐสุดท้ายของอเมริกา) เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 1959  ฮาวายเป็นรัฐเดียวที่ไม่ได้อยู่บนผืนแผ่นดินอเมริกา รัฐฮาวายเป็นเกาะทั้งหมด ตั้งอยู่ในมหาสมุทรปาซิฟิก ดูตามแผนที่จะเห็นว่า ตั้งอยู่ตรงฝั่งตะวันตกของคาลิฟอร์เนีย ใช้เวลาบินประมาณ 6 ชั่วโมงจากคาลิฟอร์เนีย พื้นที่ของเกาะส่วนมากเกิดจากภูเขาไฟระเบิดและลาวา (Lava) สะสมกันเป็นพันๆปีจนเกิดเป็นแผ่นดิน ฮาวายมี “นิคเนม” เรียก “อโลฮ่า เสตท” (Aloha State) Aloha แปลว่าสวัสดี เมืองหลวงของฮาวายคือ “ฮอนโนลูลู” ประชากรทั้งหมดตาม “เซ็นซัส” ปี 2013-2014 รวม 1,360,301 คน ส่วนใหญ่เป็นชาวเอเชีย 38% รองมาคนขาว 24% รองมาผสม 23% คนท้องถิ่นมีเพียง 9% อากาศที่ฮาวายคล้ายเมืองไทย คือร้อนชื้น มีฝน แต่เย็นสบายกว่า ไม่หนาวมาก เขียวชอุ่มไปหมด บ้านเมืองสอาด ผลไม้เหมือนบ้านเรา ดิฉันทานมะม่วง มะละกอ และสัปปะรดเกือบทุกวัน แต่มะพร้าวไม่อร่อย น้ำไม่หวาน เป็นสถานท่องเที่ยว ตากอากาศได้ตลอดปี

ฮาวาย 8 เกาะ อยู่ฝั่งตะวันตกของอเมริกา
ฮาวาย 8 เกาะ อยู่ฝั่งตะวันตกของอเมริกา

 

ฮาวายมีเกาะใหญ่ทั้งหมด 8 เกาะ ตามที่เรียงลำดับข้างล่างจากเกาะพื้นที่ใหญ่ที่สุดไปถึงเล็กที่สุด สี่เกาะแรกมีคนอยู่หนาแน่น เป็นที่ๆนักท่องเที่ยวไป ส่วนสี่เกาะหลังเป็นเกาะส่วนตัว หรือของรัฐบาล และบางเกาะเป็นเกาะสงวน

  1. “ไอแลน ออฟ ฮาวายอิ” (Island of Hawaii) แต่เพื่อไม่ให้สับสนชื่อกับเกาะฮาวาย จึงมีนิคเนมว่า “เดอะ บิ๊ก ไอแลนด์ หรือเกาะใหญ่” (The Big Island) เพราะเกาะนี้เป็นเกาะใหญ่ที่สุด เกาะนี้เป็นสถานที่เกิดของกษัตริย์องค์แรกของฮาวาย ที่เที่ยวคือ สวนอุทธยานแห่งชาติภูเขาไฟ Kilauea Volcanoes National Park มีภูเขาไฟซึ่งยังไม่ดับ หาดทะเลดำ หรือ “แบล็ก แซน บีช” (Black Sand Beach) ซึ่งจะมีเต่ายักษ์มาวางไข่ตามฤดู ดูรูป เต่า 2 ตัวที่ หาดทะเลดำ
  2. “มาวอิ” (Maui) นิคเนมว่า “เดอะ แวลเล่ย์ ไอส์ล หรือ เกาะหุบเขา) (The Valley Isle) คงจะมีหุบเขาเยอะถึงได้ชื่อนี้ เป็น “ฮ็อท สปอท” ที่เที่ยวของหนุ่มสาว เป็นเมืองท่าเรือสมัยก่อน อุตสาหกรรมใหญ่คือท่องเที่ยว และพืชผล ฟาร์มถั่วแม็คคาเดเมีย ฟาร์มกาแฟ กาแฟมีชื่อของฮาวายคือ โคน่า คอฟฟี่ รสสุดยอด
  3. “โออาหุ” (Oahu) บางทีเรียก “เดอะ เมน แลนด์ หรือ เดอะ แก็ทเตอรริ่ง เพลซ” (The Main Land/ The Gathering Place หรือ เกาะชุมนุมกัน)เกาะนี้เป็นเกาะที่ตั้งเมืองหลวง “ฮอนโนลูลู” (Honolulu) ที่เที่ยวคือ หาด “วายกิกิ” (Waikiki) และอนุสาวรีย์อาริโซน่า เพิร์ล ฮาร์เบอร์ (Pearl Harbor)
  4. “คะวายอิ” (Kaua’i) นิคเนมว่า “เดอะ การ์เด็น ไอส์ล หรือ เกาะพฤกษา” (The Garden Isle) อุตสาหกรรมใหญ่คือท่องเที่ยว ดิฉันไปเที่ยวเมืองนี้นั่งเรือ คาตามาแรน เรียบ “นาพาลิ โคสท์” (Napali Coast) ผ่านสถานที่ประวัติศาสตร์ต่างๆได้ ดูรูป ปลาโลมาถ่ายจากเรือคาตามาแรน ประภาคารเก่าแก่ ดูรูป ดิฉัน ลูกสาวและลูกชาย หน้าประภาคาร หรือ “ไลท์ เฮาส์” (Light House) เกาะนี้เป็นเกาะที่กัปตันคุ๊ก ชาวอังกฤษ มาเทียบท่าครั้งแรก ดูรูป ดิฉัน สามี และลูกชาย หน้าน้ำตก ถ่ายจากเรือคาตามาแรน ที่ นาพาลิ โคสท์
  5. “โมโลคาอิ” (Moloka’i) นิคเนมว่า “เดอะ เฟร็นด์ลี่ ไอส์ล หรือ เกาะมิตรภาพ” (The Friendly Isle)  เป็นเขตขึ้นอยู่กับ เกาะมาวอิ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาไฟ และมีแถบประการังที่ยาวที่สุด เป็นเกาะสงวน
  6. “ลานาอิ” (Lana’i) นิคเนมเก่าเรียก “เดอะ พายแน็ปเปิ้ล ไอส์ล หรือ เกาะสับปะรด” (The Pineapple Isle)  ปัจจุบันได้นิคเนมใหม่คือ “เดอะ พรายเวท ไอส์ล หรือ เกาะส่วนตัว” (The Private Isle) เนื่องจากเป็นเกาะส่วนตัวของนาย แลรี่ แอลลิสัน (Larry Ellison CEO ของบริษัท Oracle) เขาเป็นเจ้าของเกาะ 98% ตอนนี้เริ่มเปิดให้ทัวริสท์เข้า มีโรงแรม 2 โรงแรม และ 2 สนามกอล์ฟ ดิฉันไม่แน่ใจว่าเขาเปิดให้เพียงแขกรับเชิญรึเปล่า
  7. “นิอิฮาอุ” (Ni’ihau) นิคเนมว่า “เดอะ ฟอร์บิ๊ดเด้น ไอส์ล หรือ เกาะต้องห้าม” (The Forbidden)  เจ้าของเกาะคือตระกูล โรบินสัน (The Robinson Family) เป็นเกาะสงวน  เป็นสถานที่ลี้ภัยของนกและสัตว์สงวน ไม่ให้ใครเข้ายกเว้นรัฐบาล
  8. “คาโฮโอลาวิ” (Kaho’olawe) นิคเนมว่า “เดอะ ทาร์เก็ท ไอส์ล หรือ เกาะเป้าหมาย” (The Target Isle)  เนื่องจากเมื่อก่อนเกาะนี้เป็นฐานทัพของอเมริกัน ปัจจุบันเป็นเกาะสงวน มีเพียงชาวท้องถิ่นอยู่ และเป็นสถานที่ชาวท้องถิ่นกระทำพิธีตามประเพณีเก่าๆ เกาะนี้ไม่ให้มีการพัฒนา